|
Ülkemizde 1980’li yıllardaki ekonomik kalkınma ile
enerji üretim ve tüketimi büyük artış göstermiş ve
enerji ithalatını zorunlu hale getirmiştir. Türkiye, genel
olarak enerji üretim kapasitesinin enerji talebini karşılayamaması
nedeniyle enerji ithal eden bir ülke konumundadır.
Bunun tabii bir sonucu olarak da enerjinin
ve enerji kaynaklarının kullanım verimlilikleri ön plana
çıkmıştır. Yurdumuz genelinde enerji verimliliği düşüktür.
Bu, Türkiye'de bir birim katma değer yaratabilmek
için diğer ülkelere göre çok daha yüksek miktarda
enerji tüketilmesi anlamına gelmektedir.
Enerji verimliliği konusunda, Enerji Bakanlığı bünyesinde,
Elektrik İşleri Etüt İdaresi (EİEİ) Genel
Müdürlüğü uzun süredir çalışmalar yürütmektedir. Bu
amaçla enerji verimliliğinin arttırılması için etüt, eğitim,
bilinçlendirme, istatistik, değerlendirme ve mevzuat
geliştirme çalışmaları yürütülmektedir. Sanayide enerji
verimliliğin arttırılması için Japon Teknik İşbirliği
Teşkilatı (JİCA)’yla beraber proje yürütmektedir.
Yapılan çalışmalar yakın zamanda yapılan düzenlemeler
ile mevzuata yansıtılmış olup düzenlemeler
halen devam etmektedir.
Ülkemizin enerji tüketimi yüksek olan sanayi sektöründeki
enerji verimliliğinin arttırılması için gerekli düzenlemeleri
sağlamak amacı ile hazırlanan, 11.11.1995
tarih ve 22460 sayılı Resmi Gazetede yayınlanarak
yürürlüğe giren Sanayi Kuruluşlarının Enerji
Tüketiminde Verimliliğin Arttırılması Hakkındaki
Yönetmelik gereğince, yıllık toplam enerji tüketimi
2000 Ton Eşdeğer Petrol ve yukarısında olan tüm fabrikalar
enerji yöneticisi atamakla yükümlüdür.
Yönetmelik gereğince EİEİ Genel Müdürlüğü tarafından
sanayi kuruluşlarında çalışan mühendislere yönelik
Enerji Yöneticisi kursları düzenlenmektedir.
Enerjinin etkin kullanılması, israfın önlenmesi, enerji
maliyetlerinin ekonomi üzerindeki yükünün hafifletilmesi
ve çevrenin korunması için enerji kaynaklarının ve
enerjinin kullanımında verimliliğin arttırılması amacı ile
5627 Sayılı “Enerji Verimliliği Kanunu” 02 Mayıs 2007
tarihli Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
Bu kanun ile yetkileri belirlenen; ilgili bakanlıklar,
müsteşarlıklar, meslek odaları ve birliklerinin katılımı
ile Enerji Verimliliği Koordinasyon Kurulu oluşturulmuştur.
Bu kurul onayı ile üniversitelere ve meslek odalarına
uygulamalı eğitim yapabilmeleri amacı ile Elektrik
İşleri Etüt İdaresi Genel Müdürlüğü tarafından yetki
belgesi verilebilmektedir. Belgenin geçerliliği beş yıl
olup bitiminde yenilenmesi gereklidir. Yetki belgesine
sahip kuruluşlar tarafından şirketlere; eğitim, enerji
etüdü, danışmanlık ve uygulama faaliyetlerini yürütmek
üzere üç yıl geçerliliği bulunan yetkilendirme yapılabilmektedir.
Kanunun çeşitli maddelerine düzenlemeler getirmek
amacı ile “Enerji Kaynaklarının ve Enerjinin
Kullanımında Verimliliğin Arttırılmasına İlişkin
Yönetmeliği” hazırlanmakta olup son taslağı 08 Eylül
2008 tarihinde yayınlanmıştır. Bu taslak yönetmelik
kurumların ve şirketlerin yetkilendirilmesi, denetimi,
tesislerde enerji yönetim biriminin kurulması, eğitim ve
sertifikalar, verimlilik artırıcı projelerin desteklenmesi,
talep tarafı yönetimi ile elektrik enerjisi üretimi, iletimi
ve dağıtımında enerji verimliliğinin artırılmasına yönelik
uygulamalar hakkında düzenlemeler yapmaktadır.
Taslak metine göre, endüstriyel işletmelerde enerji
yöneticisi bulundurma sınırı yıllık toplam eşdeğer tüketimi
1000 Ton Eşdeğer Petrol olarak belirlenmiştir. Bu
sınırın hesaplanmasında son üç yıla ait toplam enerji
tüketimlerinin ortalaması esas olarak alınmaktadır.
Kanun ile çerçevesi belirlenen şirketlere verilecek yetki
belgesinin kategorisi bina, sanayi sektörleri, ısı-mekanik
ve elektrik konularında olmak üzere, EİEİ Genel
Müdürlüğü tarafından Resmi Gazetede yayımlanacak
tebliğ çerçevesinde şirketler tarafından başvuru sırasında
sunulan tercih formuna göre belirlenir. Şirketlerin
etüt-proje hizmetlerinde en az ikişer kişi olmak üzere,
her bir yetki belgesi kategorisinde görevlendireceği
personeli bünyesinde bulundurma veya hizmet alma
zorunluluğu bulunmaktadır. Yeni taslak ile yetki anlaşmasını
takip eden bir yıl içinde ISO 17025 Laboratuvar
Akreditasyon Yeterlilik Belgesi alması zorunlu kılınmaktadır.
Enerji yöneticileri endüstriyel işletmelerde mühendislik,
organize sanayi bölgelerinde makina, elektrik veya
elektrik-elektronik mühendisliği, binalarda ise makina,
elektrik veya elektrik-elektronik mühendisliği veya teknik
eğitim fakültelerinin makina veya elektrik ile ilgili
bölümlerinde lisans eğitimi görmüş kişiler arasından
görevlendirilebilmektedir. Bina sahipleri veya yönetimleri,
bu hizmeti veren şirketlerden veya enerji yöneticilerinden
hizmet alabilir.
Enerji yöneticileri endüstriyel tesis veya binada
yapacakları ön etüt ve detaylı etüt ile bu etütler ışığında
ve formatları EİEİ Genel Müdürlüğü tarafından
tebliğ ile belirlenen raporlama işlemini yapmakla
sorumludur. Hazırlanan raporlardaki bilgiler ile
endüstriyel işletmelerde ve binalarda enerji atıklarının,
kayıpların ve verimsizliklerin giderilmesi için
gerekli önlemlerin uygulanması amacıyla Verimlilik
Arttırıcı Proje (VAP) hazırlanır. Bu yönetmelik taslağı
kapsamında her yıl yılda bir kez ve Ocak ayında
olmak üzere, VAP’larının desteklenmesini isteyen
endüstriyel tesislerin EİEİ Genel Müdürlüğü’ne başvurusu
üzerine Enerji Verimliliği Koordinasyon
Kurulu’nun onayı ile VAP’lar desteklenebilir.
Yapılan/yapılması planlanan mevzuattaki bu değişikliklerin
tümü ile hayata geçirilmesi ile enerjinin ve enerji
kaynaklarının daha verimli kullanılması hedeflenmekte,
bu hedefin mevcut ekoloji ve ekonomik duruma
olumlu etkisi beklenmektedir.
<<< Geri
|
